O czym jest ten film
- Foundayo to świeżo zatwierdzony w USA doustny lek na odchudzanie od Eli Lilly (producenta Mounjaro), którego substancją czynną jest orforglipron.
- Kluczowa różnica techniczna: to nie peptyd, lecz małocząsteczkowy, syntetyczny agonista GLP-1 — dzięki temu nie rozkłada się w żołądku i jest łatwy w produkcji.
- W przeciwieństwie do doustnego Wegovy, Foundayo można przyjmować bez restrykcji — o dowolnej porze, z jedzeniem i kawą.
- Skuteczność w utracie masy ciała jest niższa: ok. 12% wobec ok. 16% dla tabletek Wegovy i ok. 20% dla zastrzyków GLP-1.
- Efekty uboczne są zbliżone do innych leków GLP-1, ale badania sugerują, że mogą być nieco silniejsze niż przy tabletce Wegovy.
- Główne przeznaczenie leku to „maintenance” — podtrzymanie wagi po zakończeniu terapii zastrzykami.
- Podtrzymanie działa najlepiej po przejściu z Wegovy (powrót ok. 1 kg w rok), słabiej po Mounjaro (powrót ok. 5 kg w rok).
- Ceny są rozczarowujące: od ok. 150 do ok. 350 dolarów, czyli w okolicach kosztu Mounjaro, mimo taniej produkcji.
- Autor wiąże nadzieję na spadek cen z wygaśnięciem patentów i tańszymi odpowiednikami z Indii i Chin.
- W drugiej części odcinka autor dzieli się cotygodniowym raportem z własnej kuracji Mounjaro: waga stoi, ale ciało się zmienia dzięki treningowi siłowemu, białku i suplementacji.
Redakcyjne tłumaczenie
Nowy lek, o którym jest głośno
Foundayo to nowy lek, właśnie zatwierdzony w Stanach Zjednoczonych. Produkuje go ten sam koncern, który stoi za Mounjaro. To tabletka przyjmowana raz dziennie, która działa podobnie do Wegovy, ale powstała w zupełnie innej technologii — nie jest peptydem, tak jak Mounjaro, Wegovy czy Ozempic. To małocząsteczkowy agonista GLP-1, co czyni go bardziej przystępnym, łatwiejszym do wytworzenia i do przyjmowania.
Nazywam się Piotrek i z Mounjaro przez prawie 8 miesięcy zgubiłem 30 kg — dzięki zastrzykowi, ale też dzięki ciężkiej pracy: aktywności fizycznej, ćwiczeniom oporowym oraz zmianie diety i stylu życia. Dziś opowiem o nowej tabletce odchudzającej, która dostała nazwę Foundayo. To nic innego jak orforglipron, o którym już wcześniej wspominałem. Ma być konkurencją dla doustnego Wegovy, który obecnie podbija rynek amerykański. W Unii Europejskiej oba leki są jeszcze niedostępne, ale czekamy na nie z niecierpliwością.
Dla porządku: Wegovy to nazwa handlowa, a jego substancją czynną jest semaglutyd. Foundayo to również nazwa handlowa, a jego substancją czynną jest orforglipron. Nazwy „Foundayo” i „orforglipron” będę stosował zamiennie — to jedno i to samo.
Gdy zaczynałem kurację, w moich pierwszych filmach często mówiłem o planach na czas po osiągnięciu celu wagowego. Moim marzeniem było, aby powstała wtedy tabletka, którą można zażyć raz dziennie, żeby utrzymać wagę i żeby powoli nie wracała. I stało się — na początku roku dostaliśmy zatwierdzone tabletki Wegovy, a teraz Eli Lilly zatwierdziło orforglipron pod nazwą handlową Foundayo.
Na czym polega różnica techniczna
Wszystkie dotychczasowe leki z grupy GLP-1 — agoniści czy analogi — składały się z peptydów (glucagon-like peptide 1, czyli GLP-1). Kwasy żołądkowe trawią peptydy; są one bardzo nietrwałe i trudno było wytworzyć z nich cokolwiek w formie doustnej. Dlatego większość dobrych leków odchudzających to zastrzyki.
Doustny Wegovy przełamał tę barierę na początku roku. Problem w tym, że przyjmowanie peptydu doustnie jest bardzo nieefektywne. Dla zobrazowania: gdyby w jednej tabletce było 30 mg, kwasy żołądkowe rozkładają ją tak, że do organizmu trafia zaledwie około 1% dawki. (Informacja dodatkowa: to uproszczona ilustracja autora — rzeczywiste tabletki zawierają odpowiednio większą dawkę, by skompensować ten rozkład.)
I tu wchodzi Foundayo — pierwszy tak naprawdę syntetyk, zbudowany podobnie jak leki na nadciśnienie, który można przyjmować bez ograniczeń. Przypomnę, że przyjmowanie tabletki Wegovy jest restrykcyjne: trzeba ją wziąć na pusty żołądek z małą ilością wody i odczekać pół godziny — bez kawy i jedzenia — aby semaglutyd zdążył przejść do krwiobiegu. Z Foundayo jest znacznie prościej: tabletkę można wziąć, kiedy się chce, bez większych restrykcji. Okazuje się, że małe molekuły zawarte w tej tabletce w ogóle nie reagują z kwasem żołądkowym.
To także największa zaleta z punktu widzenia produkcji. Tabletki mogą leżeć miesiącami, nie muszą być trzymane w lodówce, łatwo je transportować, a sam koszt wytworzenia jest niski — porównywalnie do produkcji witaminy C. Teoretycznie więc koszty powinny spaść. Ile jednak będzie kosztować? O tym za chwilę.
Skuteczność — słabsza, niż mogłoby się wydawać
Foundayo nie jest aż tak skuteczne w utracie masy ciała. W zestawieniu z Wegovy i zastrzykami GLP-1, takimi jak Wegovy czy Mounjaro, wypada dość słabo. Jego skuteczność oszacowano na 12%, podczas gdy tabletka Wegovy osiąga około 16% — różnica 4 punktów procentowych. Niby niewiele, a jednak marketingowo będzie to mocno wykorzystywane. Dla porównania: zastrzyki GLP-1 — te wstrzykiwane peptydy — mają skuteczność rzędu 20%. Podsumowując: Foundayo 12%, tabletka Wegovy 16%, zastrzyk 20%.
Skoro więc jest mniej skuteczne, dlaczego budzi taki entuzjazm? Właśnie ze względu na sposób produkcji i przyjmowania — chodzi o dostępność, zwłaszcza dla ogromnej rzeszy osób, które nigdy w życiu nie zdecydowałyby się na zastrzyk, a sama myśl o nim je odrzuca. Foundayo, choć mniej skuteczne, jest o wiele wygodniejsze w codziennym użyciu niż tabletka Wegovy, której największym minusem było właśnie przyjmowanie na 30 minut przed jakimkolwiek posiłkiem czy napojem — dla kogoś, kto rano najpierw sięga po kawę, to niemal nie do pomyślenia i wymaga sporo samodyscypliny.
Efekty uboczne
Efekty uboczne Foundayo są bardzo zbliżone do tabletek Wegovy i innych agonistów GLP-1 w zastrzykach — wszystko, co dotyczy układu pokarmowego i żołądka. Badania pokazały jednak, że przy Foundayo można spodziewać się nieco silniejszych działań niepożądanych niż przy tabletkach Wegovy. Może więc być gorzej tolerowane przez układ pokarmowy. To drugi minus obok niższej skuteczności.
Na razie w świecie leków GLP-1 wygrywają zastrzyki — według badań są najlepiej tolerowane przez organizm i wywołują najmniej skutków ubocznych.
Główne zastosowanie: podtrzymanie wagi
Eli Lilly stworzyło tę tabletkę z myślą o czymś innym niż samo odchudzanie — o tak zwanym maintenance, czyli podtrzymaniu efektów. To dokładnie to, o czym marzyłem na początku kuracji: żeby po osiągnięciu celu móc przyjmować wygodną tabletkę. Foundayo było wielokrotnie testowane właśnie jako lek podtrzymujący efekty terapii.
Widzieliśmy wiele artykułów mówiących, że po odstawieniu zastrzyków GLP-1 waga może wrócić, i to drastycznie. (Informacja dodatkowa: autor odwołuje się tu do wcześniej omawianych badań z Oksfordu, które — jego zdaniem — nie precyzowały, czy badani utrzymali zmieniony styl życia i dietę po zakończeniu kuracji.)
Z badań wyszła jedna ciekawa rzecz: Foundayo podtrzymywało wagę najlepiej u osób, które przechodziły na nie z Wegovy. Tym, które po terapii Wegovy rozpoczęły podtrzymanie tabletką Foundayo, w ciągu roku wróciło średnio tylko 1 kg — to naprawdę świetny wynik. Natomiast osobom, które przechodziły na Foundayo po terapii Mounjaro, waga wracała średnio o 5 kg w ciągu roku — to nie najlepsza wiadomość dla nas, użytkowników Mounjaro. Mimo to, jeśli ceny okażą się atrakcyjne, lek może być świetnym rozwiązaniem po zakończeniu terapii, zwłaszcza gdy pojawia się realny problem z powrotem wagi.
Dawkowanie
Foundayo ma być sprzedawane w dawkach: 0,8 mg, 2,5 mg, 5,5 mg, 9 mg, 14,5 mg oraz najmocniejszej 17,2 mg. Schemat zwiększania dawki jest bardzo podobny do Mounjaro: minimalny okres przejścia na wyższą dawkę to 4 tygodnie. Lek zatwierdzono dopiero 1 kwietnia, więc informacji jest jeszcze niewiele — nie dotarłem na przykład do jasnej odpowiedzi, czy najmniejsza dawka jest dawką podstawową, i nie chcę zmyślać.
Zasada jest jednak analogiczna jak przy Mounjaro czy Wegovy: nie zwiększamy dawki automatycznie co cztery tygodnie — nie ma takiego przymusu. Na wyższą dawkę przechodzimy dopiero wtedy, gdy widzimy, że działanie leku osłabło, organizm się przyzwyczaił i lek gorzej redukuje apetyt.
Cena — rozczarowanie
Miałem wielką nadzieję na przystępną cenę, ale Eli Lilly to potentat mocno nastawiony na zysk. Najniższa, startowa dawka kosztuje około 150 dolarów. Zważywszy na łatwość produkcji, transportu i dystrybucji — gdzie koszty odpadają — nie jest to zawrotna kwota, ale ceny są jednak trochę zaporowe. Miejmy nadzieję, że tylko na początku. Najwyższa dawka to koszt około 350 dolarów; po przeliczeniu po średnim kursie wychodzi to w okolicach cen Mounjaro. Nadzieja na tańszy lek się nie ziściła.
Jest jednak inna nadzieja. W poprzednim odcinku mówiłem o tym, co dzieje się w Indiach po wygaśnięciu patentu na Wegovy — zaczął się prawdziwy wyścig, z cenami rzędu 20–25 dolarów, co powinno ruszyć cały rynek. (Informacja dodatkowa: „Reta” w wypowiedziach autora oznacza retatrutyd — kolejny, jeszcze niezatwierdzony oficjalnie lek GLP-1.)
Liczę, że skłoni to producentów do obniżek, bo ludzie zaczną kupować online indyjskie leki z semaglutydem, które działają dokładnie tak samo jak Wegovy — formuła i skład są przecież znane. Co zabawne, koncerny (Novo Nordisk od Wegovy i Ozempicu czy Eli Lilly od Mounjaro) nie będą mogły — jak w przypadku sprzedawanej w szarej strefie „Rety” — twierdzić, że te leki są niebezpieczne i niesprawdzone, bo będą one sprawdzone, tyle że przez indyjskich producentów. Nie oszukujmy się — Indie to dość rozwinięty kraj i standardy będą podobne. To samo zaczyna się w Chinach, gdzie patent też wygasa, więc pojawią się kolejne wersje leków z semaglutydem i ceny powinny jeszcze spaść.
Dziś rano czytałem artykuł o Indiach: pojawiła się tam „terapia dla panien młodych” — kobiety na trzy miesiące przed ślubem idą do lekarza, który przepisuje im kurację odchudzającą, żeby zmieściły się w sukni. To wielka pomyłka i myślę, że narobi trochę problemów. Obawiam się, że taki rynek trzeba będzie w końcu bardziej regulować, a wtedy znów obetną nam się dojścia do tanich indyjskich odpowiedników.
Podsumowując: mimo że jest to lek syntetyczny, łatwy w produkcji i dystrybucji, producent zadbał o własną kieszeń — nadzieja na tańsze leki wciąż się nie ziściła. Miejmy nadzieję, że w przyszłości to się zmieni.
Dla kogo jest Foundayo
Przede wszystkim dla osób, które boją się igieł — to kolejna alternatywa obok tabletki Wegovy. Jeśli rutyna przyjmowania tabletki rano i czekania pół godziny na kawę, posiłek czy szklankę wody nie jest dla ciebie, Foundayo — mimo słabszych efektów w utracie masy ciała — będzie lepszą opcją. Pamiętajcie jednak, że efekty uboczne są nieco silniejsze niż przy tabletce Wegovy i silniejsze niż przy zastrzykach; to na pewno odsieje część osób pod kątem komfortu przyjmowania.
Największa nadzieja tkwi jednak w zastosowaniu podtrzymującym. Eli Lilly, producent Mounjaro, pomyślał to całościowo. Retatrutyd powinien być niedługo dostępny — trzecia faza badań chyba się zakończyła i zbliżamy się do oficjalnych wyników, które są niesamowite. Czekam na retatrutyd, bo wiele osób pisze w komentarzach, że mają problemy z Mounjaro i Wegovy — ich organizm słabo odpowiada na leki GLP-1. Dla nich retatrutyd może być rozwiązaniem.
Choć hype wokół retatrutydu jest chyba trochę przesadzony. Większość ludzi używających jego nieoficjalnych odpowiedników („compound”) to osoby bardzo intensywnie ćwiczące na siłowni — środowisko kulturystów, które testuje go na sobie, mimo że nie jest oficjalnie zatwierdzony. Oni oprócz przyjmowania leku bardzo intensywnie trenują, dlatego mają tak niesamowite wyniki.
Mój tygodniowy update
I tu wracam do swojej mantry. Przy Mounjaro jest dokładnie tak samo. Zacząłem trenować siłowo trzy razy w tygodniu — naprawdę intensywnie, po godzinę do godziny piętnaście. Widzę, jak transformuje się moje ciało, jak schodzi tłuszcz.
Waga w tym tygodniu skacze w górę i w dół. Tydzień temu mówiłem, że na wadze było „plus 6 kg”, co było anomalią; potem spadło, a w tym tygodniu w czwartek utrzymało się na tym samym poziomie. Widzę duże zawirowania, ale czuję, że lek działa, bo nie mam wielkiego apetytu. Jestem na dawce 7,5 mg. Suplementuję się i przyjmuję dużo białka, jeszcze mocniej postawiłem na nie w diecie, do tego szejki białkowe. Dodałem też kreatynę, która zatrzymuje wodę w mięśniach, co również może dawać wahania wagi. Mimo że waga nie spada, po ciele widzę, że zachodzą zmiany — mięśnie trochę się uwidoczniły.
Pamiętajcie, że sama waga to nie wszystko. Mierzcie się w pasie, obserwujcie ciało — to najbardziej wymierne efekty, zwłaszcza w zaawansowanym etapie kuracji. Na początku, im większa nadwaga, tym szybciej spada waga — kilogramy lecą jak szalone. Za kilka dni będę świętował ósmy miesiąc, więc mój spadek jest już mały. Mimo że mniej jem, odżywiam się prawidłowo i dużo się ruszam, waga idzie w dół bardzo powoli. Ale widzę, że zostało mi już tylko trochę tłuszczu w okolicy pępka i tak zwane „love handles” (boczki) z tyłu — są już bardzo małe. Jestem naprawdę zadowolony.
Znaczenie białka i szersze korzyści z GLP-1
Osiągnąłem to dzięki GLP-1 — wielki szacunek za to, co ten lek robi — ale też dzięki ciężkiej pracy: dużo się ruszam i świadomie myślę o jedzeniu (nie jako „food noise”, lecz jak jeść zdrowo i czego się pozbyć), plus suplementacja.
Z tym białkiem to naprawdę ważna sprawa — nie marketingowy żargon, żeby namówić was na szejki. Jeśli w waszej diecie jest bardzo mało białka, jajka czy twarogi nie są waszym ulubionym jedzeniem, warto pomyśleć o suplementach białkowych. To podstawa nie tylko po to, by nie tracić mięśni, ale i główny motor metabolizmu — pomaga mu działać prawidłowo, zwłaszcza z wiekiem. Mam 48 lat, więc mój metabolizm jest już trochę kulawy, choć dzięki temu wszystkiemu czuję się jak młody bóg.
Leki GLP-1 służą nie tylko redukcji apetytu — niwelują też stany zapalne w organizmie i mają udowodnione korzyści dla serca i układu krążenia. To nie tylko kwestia wagi, to cała zmiana. Dlatego stworzyłem hashtag: jeśli macie super efekty, dajcie proszę #GLP1zmieniłomojeżycie — po jakimś czasie, klikając go, będzie można zobaczyć, ilu ludzi ma naprawdę świetne wyniki.
Zakończenie
Tyle na dziś. Mój spadek wagi jest właściwie zerowy — utrzymała się na tym samym poziomie i wróciła do normy po tygodniowych anomaliach. Aktywność: trzy razy w tygodniu, dobra dieta, dużo białka i suplementów oraz ruch, ruch, ruch. U mnie z ruchem nie ma problemu, bo mam psy, które mnie ciągają, a że robi się cieplej — nie ma wymówek.
Dziękuję za wszystkie komentarze; odpowiedzi na pytania znów przełożę na kolejny tydzień, bo filmy robię za długie. Dla nowych osób: bądźcie dla siebie z szacunkiem — nie każdy musi wiedzieć to samo, a nawet jeśli ktoś zadaje „głupie” pytanie, może po prostu nie wie. Zapraszam też do grupy na Facebooku „GLP-1, wsparcie w leczeniu otyłości”. Tylko proszę — nie piszcie tam, gdzie kupić „Retę”, bo za takie reklamy i oferty sprzedaży grupa zostanie zawieszona; Facebook mocno to moderuje. Rozmawiajmy raczej o efektach, działaniach ubocznych i problemach.
Wielkie dzięki, pozdrawiam wszystkich „mounjarowców”. Pamiętajcie: dieta, trening, woda — i lecimy z kilogramami. Wesołych świąt albo udanego długiego weekendu, jeśli świąt nie obchodzicie. Do zobaczenia w następnym filmie.
10 najważniejszych takeaways — z kontekstem zastosowania
1.Foundayo (orforglipron) to inna technologia niż zastrzyki
Na czym polega: To doustny, małocząsteczkowy, syntetyczny agonista GLP-1 — nie peptyd. Dzięki temu nie rozkłada się w kwasie żołądkowym i nie wymaga zastrzyku.
Jak stosować: Jeśli rozważasz leczenie GLP-1, traktuj Foundayo jako trzecią kategorię obok zastrzyków (Mounjaro, Wegovy) i doustnego peptydu (tabletka Wegovy) — o innych zaletach i wadach.
Na co uważać: „Tabletka Mounjaro” to skrót myślowy — to inna substancja (orforglipron, nie tirzepatyd) i inny profil działania. Nie zakładaj, że efekty będą takie same jak przy zastrzyku.
2.Wygoda przyjmowania to główna przewaga
Na czym polega: Foundayo można brać o dowolnej porze, z jedzeniem i kawą — bez reżimu „na czczo i pół godziny czekania”, który jest największym minusem tabletki Wegovy.
Jak stosować: Jeśli wcześniej rezygnowałeś z doustnego Wegovy przez uciążliwy protokół (np. poranna kawa), Foundayo rozwiązuje ten konkretny problem.
Na co uważać: Wygoda nie równa się skuteczności — łatwość przyjmowania kupujesz kosztem słabszego efektu odchudzającego.
3.Skuteczność jest realnie niższa
Na czym polega: Szacowana utrata masy ciała to ok. 12% wobec ok. 16% dla tabletki Wegovy i ok. 20% dla zastrzyków GLP-1.
Jak stosować: Jeśli twoim celem jest maksymalny spadek wagi, zastrzyki wciąż wygrywają; Foundayo wybieraj świadomie, gdy priorytetem jest wygoda lub brak igieł.
Na co uważać: Różnica „tylko 4 punktów” wobec Wegovy będzie mocno marketingowo wygładzana — patrz na bezwzględne liczby, nie na przekaz reklamowy.
4.Efekty uboczne mogą być silniejsze
Na czym polega: Działania niepożądane są typowe dla GLP-1 (układ pokarmowy), ale badania sugerują, że przy Foundayo są nieco silniejsze niż przy tabletce Wegovy i zastrzykach.
Jak stosować: Zaczynaj od najniższej dawki i daj organizmowi czas na adaptację; obserwuj tolerancję żołądkowo-jelitową, zanim ocenisz, czy lek ci służy.
Na co uważać: „Wygodniejszy” nie znaczy „łagodniejszy” — gorsza tolerancja może przekreślić zalety wygody u części osób.
5.Główna wartość to podtrzymanie wagi (maintenance)
Na czym polega: Lek zaprojektowano przede wszystkim jako terapię podtrzymującą efekty wcześniejszej kuracji zastrzykami, a nie jako główne narzędzie odchudzania.
Jak stosować: Rozważ Foundayo na etapie „po osiągnięciu celu”, by ograniczyć powrót wagi — to najbardziej uzasadnione zastosowanie według autora.
Na co uważać: Podtrzymanie leku nie zastąpi diety i ruchu — bez utrzymanych nawyków samo Foundayo nie gwarantuje stabilnej wagi.
6.Skuteczność podtrzymania zależy od tego, z czego przechodzisz
Na czym polega: Po Wegovy waga wracała w rok średnio o ok. 1 kg, po Mounjaro — o ok. 5 kg.
Jak stosować: Jeśli kończysz terapię Wegovy, Foundayo jako podtrzymanie ma mocne podstawy; po Mounjaro nastawiaj się na słabszy efekt utrzymania.
Na co uważać: To dane z badań producenta o wąskim scenariuszu (przejście po konkretnym leku) — nie ekstrapoluj ich na dowolną sytuację.
7.Taniej w produkcji nie znaczy taniej dla pacjenta
Na czym polega: Mimo łatwej i taniej produkcji ceny wynoszą ok. 150–350 dolarów, czyli w okolicach kosztu Mounjaro.
Jak stosować: Przy planowaniu budżetu nie zakładaj, że „tabletka” będzie tania — licz realnie koszt najwyższej dawki.
Na co uważać: Niski koszt wytworzenia to argument marketingowy, nie gwarancja obniżki; producent ustala cenę pod zysk.
8.Presję na ceny mogą wywrzeć rynki po wygaśnięciu patentów
Na czym polega: W Indiach i Chinach po wygaśnięciu patentu na semaglutyd pojawiają się bardzo tanie odpowiedniki (rzędu 20–25 dolarów).
Jak stosować: Śledź sytuację patentową i rynkową, jeśli czekasz na dostępność cenową w Europie — presja globalna może z czasem obniżyć ceny.
Na co uważać: Tanie odpowiedniki online to szara strefa i ryzyko regulacyjne; autor sam ostrzega, że dostęp może zostać ograniczony, a jakość źródeł bywa niepewna. Nie kupuj leków na receptę bez nadzoru lekarza.
9.Lek to tylko część układanki — trening i białko robią różnicę
Na czym polega: Autor podkreśla, że jego wyniki (30 kg w ~8 miesięcy) to efekt GLP-1 plus intensywnego treningu siłowego, wysokiego spożycia białka i suplementacji.
Jak stosować: Łącz terapię GLP-1 z treningiem oporowym (np. 3× w tygodniu) i zadbaj o białko — to chroni mięśnie i wspiera metabolizm, zwłaszcza z wiekiem.
Na co uważać: Uwaga na kreatynę i wahania wody w mięśniach — mogą maskować realne zmiany; nie oceniaj postępów wyłącznie po wadze, mierz też obwód w pasie i obserwuj ciało.
10.Foundayo najbardziej dla bojących się igieł i do podtrzymania
Na czym polega: Najlepsze dopasowanie to osoby unikające zastrzyków oraz osoby chcące utrzymać wagę po zakończonej terapii.
Jak stosować: Jeśli należysz do tych grup, rozważ Foundayo z lekarzem jako świadomy kompromis: mniej skuteczne, ale wygodniejsze.
Na co uważać: To materiał influencera dzielącego się doświadczeniem, a nie porada medyczna — decyzje o leku, dawce i zamianie terapii konsultuj z lekarzem.